ปรัชญาจารวาก
ปรัชญาจารวาก
ปรัชญาจารวากเป็นปรัชญาอินเดียฝ่ายนาสติกะ (ไม่สนับสนุนพระเวท ไม่เชื่อในพระเจ้า) คำว่าจารวาก แปลว่า คำพูดอันไพเราะ หลักการของจารวากเป็นข้อความตื้นๆ ฟังไพเราะ ชวนให้เชื่อได้ง่าย
ปรัชญาจารวากเป็นปรัชญาเก่าแก่ เชื่อว่ามีอยู่ก่อน เชน และ พุทธ มักจะถูกสำนักปรัชญาอื่นๆ เรียกว่า “โลกายัต” (เนื่องกับโลก – ชีวิตนี้เกิดครั้งเดียว ตายครั้งเดียว) นับว่าเป็นปรัชญาวัตถุนิยม หมกมุ่นในกามทุกประเภท ไม่สนับสนุนพระเวท เชื่อกันว่าพระพฤหัสปติเป็นผู้สั่งสอนแนวคิดนี้ สั่งสอนให้มนุษย์ทำทุกอย่างที่จะทำให้ตัวเองมีความสุขโดยไม่คำนึงถึงศีลธรรม จริยธรรม ชวนเชิญให้ระเริงในกามสุข ไม่เชื่อถือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ใดๆ และปฏิเสธหลักธรรมในพระเวทหรือลัทธิศาสนาใดๆ โดยสิ้นเชิง (เล่ากันว่าเป็นกลอุบายของเหล่าเทพที่ส่งคุรุของเหล่าเทพ (พฤหัสปติ) มาสั่งสอนเช่นนี้เพื่อเป็นการหลอกลวงพวกอสูร)
อ้างอิงจาก ตำราปรัชญาอินเดียสมัยโบราณ โดย รศ.นงเยาว์ ชาญณรงค์
สุขนิยม คือ จารวาก
แนวคิด
จารวากเชื่อว่าแหล่งที่มาของความรู้แท้มีอย่างเดียวคือ “ประจักษ์ประมาณ” คือความรู้ที่ได้จากประสาทสัมผัสทั้งห้า คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย อะไรที่ไม่อาจรู้เห็นด้วยตนเอง เช่น นรก สวรรค์ นิพพาน โลกหน้า พระเจ้า จิตวิญญาณ อาตมัน ความรู้จากตำรับตำราและคัมภีร์ ฯลฯ เป็นเรื่องไม่จริง พวกจารวากปฏิเสธการคิดหาเหตุผล
หลักการ
จารวากเชื่อว่าโลกประกอบด้วยธาตุ 4 อย่างคือ ดิน น้ำ ลม ไฟ ผสมกันเองโดยบังเอิญไม่มีใครหรืออำนาจเหนือธรรมชาติมาสร้างหรือบังคับให้มันรวมตัวกัน จารวากไม่เชื่อว่าวิญญาณของคนและสัตว์มีอยู่จริง เพราะพิสูจน์ทางประสาทสัมผัสทั้งห้าไม่ได้ จารวากปฏิเสธเรื่องจิตหรืออาตมัน เชื่อว่าจิตเป็นคุณสมบัติของการรวมตัวกันทางวัตถุของกาย และอาจสูญไปเมื่อกายแตกดับ
ข้อปฏิบัติ
จารวากถือว่าความสุขเป็นจุดหมายของชีวิต ไม่มีสวรรค์ ไม่มีโลกหน้า ความสุขสูงสุดในชีวิตนี้คือสวรรค์ โมกษะก็คือความตาย จุดมุ่งหมายสูงสุดในชีวิตมนุษย์ก็คือกามสุข ฉะนั้นจงแสวงความสุขให้มากที่สุดโดย “จงกิน จงดื่ม จงรื่นเริง เสียแต่วันนี้ พรุ่งนี้เราอาจตาย” ความสุขในชีวิตนั้นต้องแสวงหาเอาเอง จึงไม่ควรอ้อนวอนพระเจ้า ไม่ควรทำพิธีทางศาสนา ปฏิเสธค่านิยมทางจริยศาสตร์ สนใจวิธีวิธีแสวงหาความสุขทางโลก.