บทสวดมนต์
บูชาพระพิฆเนศ
มนตราเป็นสื่อกลางระหว่างมนุษย์กับความสงบในจิตใจของตนเอง
บทสวดมนต์บูชาพระพิฆเนศ
บทสวดมนต์บูชาพระพิฆเนศอันทรงพลังเพื่อความสำเร็จและขจัดอุปสรรคทั้งปวง
พระคเณศ (สันสกฤต: गणेश) หรือพระนามที่คนไทยนิยมเรียกว่า พระพิฆเนศ (สันสกฤต: विघ्नेश) พระพิฆเณศวร พระพิฆเณศวร์ หรือ คณปติ (สันสกฤต: गणपति) หรือ วินายกะ (สันสกฤต: विनायक) พระคเณศเป็นหนึ่งในเทพที่มีชื่อเสียงและได้รับการบูชามากที่สุดในศาสนาฮินดู ลักษณะที่โดดเด่นของพระคเณศคือพระเศียรเป็นช้าง เป็นที่เคารพนับถือโดยทั่วไปในฐานะเทพเจ้าผู้ขจัดอุปสรรค องค์อุปถัมภ์ศิลปะ และวิทยาการ และ ศาสตร์ทั้งปวง ทรงเป็น ‘เทวาแห่งสติปัญญาและความเฉลียวฉลาด’ พระคเณศทรงเป็น ‘ปฐมบูชาเทพ’ คือเทวะองค์แรกที่บูชาในการเริ่มต้นพิธีกรรมบูชา
พระคเณศเป็นบุตรแห่งพระศิวะและพระแม่ปาราวตี และเป็นพระอนุชา (น้องชาย) ของพระกุมารการติเกยะ (สันสกฤต: कार्तिकेय) ผู้เป็นแม่ทัพแห่งสวรรค์
พระคเณศเป็นศูนย์รวมของคุณธรรมสามประการคือ พุทธิ สิทธิ และฤทธิ ที่เรียกรวมว่า ‘ปัญญา’ ; ‘จิตวิญญาณ’ และ ‘ความเจริญรุ่งเรือง’ ตามลำดับ พระคเณศคือตัวตนแห่ง ‘พุทธิ’ ส่วนอีกสองคุณธรรมเป็นตัวตนแห่งเทวีซึ่งเป็นชายาของพระคเณศ คือเทวีสิทธิ และ เทวีฤทธิ (บางประวัติมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันเกี่ยวกับการสมรสของพระองค์)
ตามศิวะปุราณะ พระคเณศมีบุตรชายสองพระองค์ ซึ่งมีพระนามว่า ‘ศุภะ’ และ ‘ลาภะ’ ทั้งสองเป็นตัวตนแห่งความเป็นมงคลและความสำเร็จตามลำดับ ศุภะเป็นบุตรแห่งของเทวีฤทธิ และ ลาภะเป็นบุตรของเทวีสิทธิ
พระพิฆเณศผู้ขจัดอุปสรรคทั้งปวง
รูปเคารพ (เทวรูป) ของพระคเณศมีปางต่างๆ หลากหลายรูปแบบเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา มีทั้งปางเต้นรำปราบอสูร ปางวัยเยาว์ และปางที่ประทับกับครอบครัว เป็นศิลปะร่วมสมัยซึ่งถูกสร้างขึ้นตามจินตนาการของศิลปินในยุคสมัยที่สร้างเทวรูป
พระคเณศทรงโดดเด่นด้วยรูปลักษณ์อันน่าพิศวง ทรงมีเศียรเป็นช้างและมีงวงโค้ง มีร่างกายเป็นมนุษย์และมีท้องเป็นพุงกลม ทรงมี 4 กร สองพระกรบนทรงบ่วงและขวาน พระกรล่างข้างหนึ่งของพระคเณศทรงให้พร (อภัยมุทรา) ในขณะที่พระกรล่างอีกข้างหนึ่งทรงถือชามที่เต็มไปด้วยขนมโมทากะ
สาวกและผู้ที่บูชาพระคเณศเชื่อว่าหากบูชาพระองค์แล้ว พระองค์จะประทานความสำเร็จ ความมั่งคั่งและปกป้องผู้บูชาจากความทุกข์ยากทั้งปวง ดังนั้นพระคเณศจึงได้รับการสักการะบูชาในเกือบทุกโอกาสทั้งทางศาสนาและทางโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเริ่มต้นของการสวดมนต์ การเริ่มต้นกิจการ ภารกิจสำคัญและก่อนการลงทุนใหม่ใด ๆ
นอกเหนือจากการสักการะประจำวันแล้ว จะมีการเฉลิมฉลองบูชาในพิธี คเณศจตุรถี หรือ วินายกะจตุรถี (วันเกิดของพระคเณศ) ในเดือนสิงหาคม-กันยายน และ มกราคม-กุมภาพันธ์ ตามลำดับ
คเณศจตุรถี: เป็นเทศกาลเฉลิมฉลองประจำปีเพื่อบูชาพระคเณศเป็นเวลา 10 วัน โดยเริ่มจากวันที่ 4ของปักษ์แรก (Shukla Chaturthi) ในเดือนภัทรบท (Bhadrapada) ในปฏิทินฮินดู คือช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายน และสิ้นสุดในวันที่ 14 ของปักษ์ (Anant Chaturdashi) ซึ่งมักจะตรงกับปลายเดือนสิงหาคมหรือต้นเดือนกันยายน เทศกาลยิ่งใหญ่ที่เฉลิมฉลองทั่วอินเดีย โดยเฉพาะในรัฐมหาราษฏระและเทเลงคานา (Maharashtra and Telengana) รวมถึงการสักการะตามบ้าน ในสถานที่ทำงานและในที่สาธารณะ (วิหารสาธารณะชั่วคราว) มีการสักการะเป็นกลุ่ม บูชารูปปั้นดินเผาขนาดพอเหมาะโดยถวายบูชาด้วยขนมโมทากะหรือขนมลัดดู ในตอนท้ายของการเฉลิมฉลอง จะอัญเชิญรูปเคารพของพระเศณศลงสรง (ละลายในน้ำ) ในแหล่งน้ำเช่นทะเลสาบหรือสระน้ำ
บทสวดมนต์บูชาพระพิฆเนศ
พระคเณศเป็นพลังแห่งความรู้ ความสำเร็จและความสมหวัง จึงมีการสวดมนต์หลายบทโดยการเอ่ยพระนามของพระองค์ มนต์แห่งพระคเณศเหล่านี้เรียกอีกอย่างว่า ‘สิทธิมันตรา’ (ผู้ที่มีความสมบูรณ์) แต่ละมนต์เต็มไปด้วยพลังของพระคเณศ เชื่อกันว่าเมื่อท่องด้วยความทุ่มเทอย่างแท้จริงจะให้ผลลัพธ์ในเชิงบวก พระองค์ช่วยปัดเป่าปัญหาอุปสรรคทั้งหมดให้กับผู้ศรัทธา และประทานความสำเร็จทุกอย่างที่เขาปรารถนา
‘วักระตุนดา คเณศ มันตรา’ หนึ่งในบทสวทมนต์บูชาพระคเณศที่สำคัญที่สุด และเป็นหนึ่งในบทสวดมนต์ที่พบบ่อยที่สุด สวดบูชาเพื่อความมั่งคั่งและบูชาพระคเณศ เทวีฤทธิ (เทวีแห่งความเจริญรุ่งเรือง) และเทวีสิทธิ (เทวีแห่งการตรัสรู้ทางจิตวิญญาณ)
- วักกระตุณดะ มหากายา
- สุริยาโกติ สมาปราภา
- นิรวิกนัม คุรุเมเดวา
- สารวการเยสุ สารวาดา
- โอม กัง กันนะปัตเย นะโมนะมะห์
- ศรี สิทธิวินายัก นะโมนะมะห์
- อัสตะ วินายัก นะโมนะมะห์
- กันนะปติ บัปปา โมรายา
ความหมายในบทสวดมนต์บูชาพระพิฆเนศ
| Vakra | วักระ | ไม่ตรง (โค้ง) |
| Vakratunda | วักระตุณดะ | งวงโค้ง |
| Mahakaya | มหากายา | ร่างกายใหญ่โต (ทรงพลัง) |
| Suryakoti | สุริยะโกติ | แกนกลางแห่งสุริยะ |
| Samprabha | สมาปราภา | ส่องสว่าง เหมือน |
| Suryakoti samprabha | สุริยะโกติ สมาประภา | ส่องสว่างเหมือนแกนกลางแห่งสุริยะ |
| Nirvgnam | นิรวิกนัม | ไร้อุปสรรค |
| Kurume | คุรุเม | ให้แก่ข้าพเจ้า |
| Deva | เดวะ | พระผู้เป็นเจ้า (เทวะ) |
| Sarva | สารวะ | ทั้งปวง |
| Karyeshu | การเยสุ | งาน |
| Sarvada | สารวาดา | ตลอดกาล |
- โอม
- กัง – (Gam) เมล็ดพันธ์ของมันตราแห่งจักระหรือ Bija Mantra
- กันนะปัตตะเย – คณปติ คณปติ เป็นอีกพระนามหนึ่งของพระคเณศ แปลว่า เจ้าแห่งคณะ คณะในที่นี้จะหมายถึงบริวารของพระศิวะ ได้แก่ พวกภูต ยักษ์ คนแคระ
- นะโมนะมะห์ – ขอนอบน้อมบูชา
- ศรี – คำนำหน้า หมายถึง ดีงาม
- สิทธิ – ปัญญา
- วินายัก – เป็นอีกพระนามหนึ่งของพระคเณศ แปลว่า ความสุข
- นะโมนะมะห์ – ขอนอบน้อมบูชา
- อัสตะ วินายัก – นิกายคาณปัตยะเชื่อว่า พระคเณศที่สำคัญทั้งแปดองค์ คือ อัษฏวินายกะ
- นะโมนะมะห์ – ขอนอบน้อมบูชา
- กันนะปติ – คณปติ
- บัปปา – บิดา
- โมรายา – ชื่อนี้เป็นชื่อของนักบุญที่สำคัญที่สุดองค์หนึ่งอันเป็นสาวกของพระคเณศ หรือเป็นผู้นำนิกายคาณปัตยะ ชื่อ “โมรยา โคสาวี” (Morya Gosavi)
ความหมายโดยรวม
- ข้าฯ แต่พระเป็นเจ้าผู้ทรงมีงวงโค้ง มีร่างกายอันมหึมา ทรงพลังอันมหาศาล ผู้ส่องสว่างดุจแกนกลางแห่งสุริยะ ขอได้โปรดขจัดอุปสรรคใดๆ ในกิจการงานทั้งปวงของข้าพเจ้าตลอดกาลนานเทอญฯ
- ข้าฯ ขอนอบน้อมบูชาแด่องค์คณปติ (เจ้าแห่งคณะ – บริวารของพระศิวะ ได้แก่ พวกภูต ยักษ์และคนแคระทั้งหลาย)
- ข้าฯ ขอนอบน้อมบูชาแด่องค์วินายกะผู้ดีงาม (ผู้มีความสุข)
- ข้าฯ นอนอบน้อมแต่องค์อัษฏวินายกะ (พระคเณศที่สำคัญทั้งแปดองค์)
- ข้าฯ ขอนอบน้อมบูชาแด่องค์คณปติ ผู้เปรียบดั่งบิดา และองค์โมรยา (เอกอัครสาวกแห่งพระองค์)
วิธีที่ถูกต้องในการสวดมนต์บูชาพระพิฆเณศ:
เมื่อเราบูชาพระคเณศเพื่อให้พระองค์มีความสุข พระคเณศจะพาเราเข้าใกล้จุดมุ่งหมายในชีวิตของเราอีกหนึ่งก้าวและพระองค์จะประทานพรแก่เรา การสวดมนต์หรือการท่องมนต์ซ้ำๆ ‘Jaapa’ ต่อพระคเณศถือเป็นมงคลอย่างยิ่ง เป็นที่นิยมใช้ในการกระตุ้นจิตและจักระต่างๆ ของร่างกาย ซึ่งนำไปสู่การไหลเวียนของเลือดที่ดีขึ้นและทำให้อัตราการเผาผลาญในร่างกายดีขึ้น
ในพระคัมภีร์ของศาสนาฮินดูเขียนไว้ว่าพระคเณศจะเกิดความประทับใจ เมื่อสาวกอุทิศตนให้กับพระองค์อย่างเต็มที่และยอมสละชีวิตที่มีเกียรติ พระคเณศไม่เพียงแต่ให้รางวัลกับความพยายามของสาวกเท่านั้น แต่พระองค์ยังเร่งความก้าวหน้าและช่วยให้สาวกผู้อุทิศตนนั้นมีชีวิตที่ดีขึ้น
เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดและขอพรต่อพระคเณศ เพื่อนำมาซึ่งความสำเร็จ ความมั่งคั่ง โชคดี ความสงบสุข และเพื่อปัดเป่าความกลัว กำหนดเส้นทางให้กับจิตใจที่ยังสับสน เราควรเตรียมตัวให้พร้อมก่อนที่จะเริ่มสวดมนต์ของพระคเณศ ดังต่อไปนี้:
- ควรทำให้ร่างกายให้สดชื่นขึ้นก่อนเริ่มการสวดมนต์
- ควรอุทิศตัวเองอย่างสมบูรณ์เพื่อพระคเณศ และเปิดตัวเองสู่ความเป็นบวกของจักรวาล
- ควรเริ่มการบูชา ด้วยการสวดมนต์บูชาพระคเณศเป็นสิ่งแรก และปฏิบัติเป็นกิจวัตรด้วยการอุทิศตน
พระคเณศคือความดีเลิศประเสริฐของการมุ่งมั่นและชัดเจน ในท่ามกลางโลกสีเทาที่เต็มไปด้วยความเป็นคู่และความสับสน ดังนั้นเราควรอุทิศตนให้กับพระคเณศและสวดมนต์เหล่านี้เพื่อความสุขและการรู้แจ้ง (ปัญญา) ตลอดจนสุขภาพที่ดี ความมั่งคั่งอุดมสมบูรณ์ โชคดี และเป็นสักขีพยานในการเปลี่ยนแปลงชีวิตของเราที่ประจักษ์อยู่เบื้องหน้า
ประโยชน์ของการสวดมนต์พระพิฆเนศ
การบูชาพระแม่ลักษมีคู่กับพระคเณศ จะบันดาลความเจริญรุ่งเรือง ความอุดมสมบูรณ์ ความร่ำรวย ความสุข ความมั่งคั่ง โชคดี และความสำเร็จทางวัตถุทั้งหมด
การบูชาพระแม่สรัสวดีคู่กับพระคเณศ จะบนดาลความสำเร็จทางการศึกษา สติปัญญา จิตใจเฉียบแหลม ความรู้ที่แจ่มชัด พลังใจและจิตวิญญาณ
เราสามารถบูชาพระคเณศในทุกช่วงเวลาอันเป็นมงคล การสวดมนต์พระคเณศถือเป็นมงคลและศักดิ์สิทธิ์มาก การสวดมนต์พระคเณศจะขจัดศัตรูทุกคนในชีวิตของผู้ศรัทธา และผู้สวดมนต์จะได้รับความชัดเจน การสวดมนต์ของช่วยขจัดความหวาดกลัว การสวดมนต์นี้ไม่เพียงให้รางวัลสำหรับความพยายามที่มุ่งหวัง แต่ยังช่วยเร่งความก้าวหน้าและช่วยให้มีชีวิตที่ดีขึ้นอย่างแน่นอน
ศานติที่ใฝ่หา
ความสุขที่ใฝ่หาแท้จริงแล้วหลับใหลอยู่ภายในก้นบึ้งของจิตใจของตนเอง
ความรัก
ความรักต่อสรรพสิ่งโดยไร้เงื่อนไข
อิสระ
เป็นอิสระจากข้อจำกัดทุกประการ
ความสุข
ความสุขที่เกิดจากภายในตนเองเท่านั้น
เป็นประโยชน์
สร้างประโยชน์ต่อโลกใบนี้
ธรรมชาตินำความสงบมาให้
การอยู่ใกล้ชิดธรรมชาติ ผืนดิน ต้นไม้ นอกจากจะสดชื่นทางกายแล้ว ธรรมชาติจะนำความสมดุลย์และความสงบสุขมาสู่มนุษย์อีกด้วย